Trong tổng thể chính sách ngoại giao của Việt Nam, mối quan hệ với nước bạn Lào luôn chiếm giữ một vị trí quan trọng. Trên nền tảng vững chắc của đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước, đối ngoại nhân dân tại Lào chính là dòng mạch ngầm bền bỉ, ngày đêm vun đắp cho cây tình nghĩa Việt – Lào mãi mãi xanh tươi.
Với hơn 100.000 người, cộng đồng người Việt Nam tại Lào không chỉ là một trong những kiều bào có lịch sử gắn bó lâu đời nhất, mà còn là những "đại sứ nhân dân" mang sứ mệnh gìn giữ thân tình qua các thế hệ.
Sống gắn bó, thuỷ chung trên đất bạn
Không giống với các cộng đồng kiều bào ở phương Tây, người Việt tại Lào mang những nét đặc trưng rất riêng do sự gần gũi về địa lý và tương đồng về văn hóa. Từ những thế hệ theo chân cha ông sang làm phu mỏ, công nhân thời thuộc địa, cho đến các nhà đầu tư, lao động thời kỳ đổi mới, người Việt đã coi Lào là quê hương thứ hai của mình. Người Việt tại Lào được chính quyền và nhân dân đánh giá cao bởi sự chân thành, chăm chỉ và thượng tôn pháp luật. Bà con bám rễ vào đời sống bản địa, cùng chia ngọt sẻ bùi với người dân Lào qua những thăng trầm của lịch sử. Rất nhiều người Việt thế hệ thứ hai, thứ ba tại Lào đã học tập, thành danh và nắm giữ các vị trí quan trọng trong bộ máy chính quyền, trường học, bệnh viện của Lào, trở thành nhân tố trực tiếp đóng góp vào công cuộc xây dựng đất nước triệu voi.
Đối ngoại nhân dân Việt – Lào ngày càng đi vào chiều sâu bằng những việc làm thiết thực, xuất phát từ trái tim.
"Giúp bạn là tự giúp mình" – câu nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành kim chỉ nam cho mọi hoạt động của cộng đồng người Việt tại đây. Khi Lào gặp thiên tai, bão lũ hay dịch bệnh, kiều bào và các doanh nghiệp Việt luôn là một trong những người nhiệt thành góp sức để chia sẻ khó khăn. Bên cạnh đó, thông qua việc lan tỏa tri thức bằng giáo dục như: Hệ thống các trường song ngữ Việt - Lào (tiêu biểu như Trường Nguyễn Du tại Vientiane) không chỉ là nơi con em kiều bào giữ gìn tiếng mẹ đẻ, mà còn là nơi được các gia đình người Lào tin tưởng gửi gắm con em. Tại đây, thế hệ trẻ hai nước cùng lớn lên dưới một mái trường, thấm nhuần sâu sắc về lịch sử gắn bó chiến đấu và tình bạn vĩ đại giữa hai dân tộc.
Ảnh chụp tại lễ khai giảng năm học mới và lễ phát động ngày tôn vinh tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam tại trường song ngữ Lào-Việt Nguyễn Du. Nguồn: tapchilaoviet.com.
"Mạch nối" giữ gìn bản sắc Việt – Lào
Sống trên đất bạn, nhưng người Việt tại Lào chưa bao giờ quên cội nguồn, đồng thời luôn tôn trọng và hòa quyện với văn hóa bản địa. Vào các dịp Tết cổ truyền Bunpimay của Lào hay Tết Nguyên Đán của Việt Nam, không khí lễ hội luôn tràn ngập trong các khu phố người Việt. Người Việt cùng té nước cầu may với người Lào, và người Lào cùng đến chúc Tết, gói bánh chưng với người Việt. Hệ thống các ngôi chùa Việt tại Lào (như chùa Bàng Long, chùa Phật Tích) không chỉ là nơi sinh hoạt tâm linh của bà con kiều bào, mà còn là không gian văn hóa - nơi các vị chư tăng và Phật tử hai nước giao lưu, vun đắp tinh thần từ bi, hòa hợp và đoàn kết.
Mâm cỗ Tết Nguyên Đán của người Việt Nam ở Lào. Ảnh:qdnd.vn.
Đòn bầy thúc đẩy kinh tế toàn diện
Bên cạnh văn hóa và xã hội, lực lượng doanh nhân, thương nhân người Việt tại Lào đang đóng vai trò là "mắt xích" quan trọng thúc đẩy kim ngạch thương mại song phương. Từ các khu chợ truyền thống do người Việt làm chủ đến các dự án hạ tầng quy mô lớn, dòng chảy kinh tế do người Việt tạo ra đang góp phần thắt chặt hơn nữa mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Lào. Họ chính là những người cụ thể hóa các hiệp định ký kết giữa hai chính phủ thành dòng tiền, công ăn việc làm và sự thịnh vượng cho người dân vùng biên giới nói riêng và hai nước nói chung.
Ảnh kỷ niệm Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10/2025 của Hội Doanh nghiệp Việt Nam tại Lào (tên viết tắt: AVILA). Nguồn: AVILA.
Lịch sử đã chứng minh, mối quan hệ Việt - Lào được xây dựng bằng xương máu của các thế hệ đi trước và được nuôi dưỡng bằng tình cảm chân thành của nhân dân hai nước. Giữa dòng chảy toàn cầu hóa, cộng đồng người Việt tại Lào vẫn luôn là những "người làm vườn" cần mẫn ngày ngày tưới tắm cho đóa hoa hữu nghị Việt - Lào mãi mãi ngát hương, trường tồn cùng thời gian.
Tổng hợp