Chào mừng Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng - Chào mừng Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Đồng Nai lần thứ X (nhiệm kỳ 2015 - 2020)
Thư viện hình
Liên kết website
Đồng Nai đất nước con người
Nhà lao Tân Hiệp - ký ức hào hùng
Cập nhật 08/07/2015 14:52 Xem với cỡ chữ

Chiến tranh đi qua trên đất nước ta đã gần nửa thế kỷ nhưng những tàn tích mà nó để lại vẫn còn in sâu trong lòng mỗi người dân yêu nước. Chúng tôi – thế hệ trẻ hôm nay may mắn được sinh ra trong thời bình, chúng tôi biết đến chiến tranh, biết đến truyền thống lịch sử của dân tộc qua từng trang sách nhỏ, qua những thước phim phóng sự trên truyền hình, qua những lời kể của lớp người đi trước. Chúng tôi có thể cảm nhận được sự khốc liệt của chiến tranh cũng như sự mất mát của dân tộc. Nhưng khi một lần đến tham quan di tích Nhà lao Tân Hiệp, cuộc hội ngộ của người trẻ tìm về với lịch sử của dân tộc đã đem đến cho tôi những trải nghiệm và cảm xúc thật sự trọn vẹn.

Nằm trên đoạn đường hướng về trung tâm thành phố Biên Hòa năng động và nhộn nhịp, trên con đường Nguyễn Ái Quốc thân thuộc, di tích lịch sử nhà lao Tân Hiệp hiện hữu như một chứng tích không thể xóa nhòa của chiến tranh. Quá khứ và hiện tại như đan xen vào nhau, một giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc như được tái hiện rõ nét qua những gì còn sót lại của di tích. Với tên gọi “Nơi diễn ra cuộc nổi dậy phá nhà lao Tân Hiệp ngày 02/12/1956” được Bộ Văn hóa Thông tin xếp hạng là di tích lịch sử cấp quốc gia vào ngày 15/10/1994, di tích không chỉ là nơi ghi dấu tội ác tày trời của bọn thực dân xâm lược, một trong sáu nhà tù lớn nhất miền Nam Việt Nam mà còn là nơi diễn ra sự kiện phá khám có quy mô lớn nhất trong lịch sử cách mạng của dân tộc ta. Ý nghĩa lịch sử to lớn của sự kiện đã trở thành biểu tượng cho ý chí, nghị lực kiên cường, tinh thần đấu tranh bất khuất vì nền hòa bình, độc lập, tự do của dân tộc của những người chiến sĩ cách mạng tại nhà lao Tân Hiệp nói riêng và nhân dân Đồng Nai nói chung.

nhalao).jpg 
Đài tưởng niệm cuộc nổi dậy phá nhà lao Tân Hiệp (Biên Hòa) Ảnh: Nguyễn Thành

Qua cổng di tích vào trong, hình ảnh đầu tiên chúng ta bắt gặp là Đài tưởng niệm nằm giữa khuôn viên di tích - một tượng đài cao vút từ xa đã thu hút sự chú ý của những du khách có dịp đi ngang qua đây. Hình ảnh của sợi xích, của song sắt nhà lao hiện ra dường như không còn là biểu tượng mà như tái hiện cả một dãy nhà giam rộng lớn, tội ác của bọn thực dân không còn qua những dòng chữ, những lời kể, những thước phim mà giờ đây hiện rõ mồn một trước mắt: Một “Trung tâm Huấn chính Biên Hòa” rộng lớn với hàng rào thép gai bao quanh, những tên lính canh hung bạo có mặt tại các lô cốt, đi qua đi lại quanh các trại giam, những người tù gầy còm, nhỏ bé, trên người đầy vết thương nhưng những ánh mắt vẫn sáng ngời, trong những đôi mắt đó là niềm tin, là khát vọng sống, khát vọng giải phóng dân tộc. Tất cả như đối lập với nhau, cuộc chiến giữa cái thiện và cái ác, giữa sự sống và cái chết, giữa chính nghĩa và phi nghĩa cứ âm ỉ kéo dài trong một nơi được mệnh danh là “Địa ngục trần gian”, nơi “lửa thử vàng”. Tất cả như đang diễn ra tại đây và ngay lúc này. Giữa chốn ngục tù tăm tối như còn vang vọng bài thơ soi sáng lý tưởng của Dương Tử Giang, tiếp thêm sức mạnh cho đồng đội chiến đấu với kẻ thù:

 

“Tàn bạo nào ngăn được bất bình
Một dòng máu đỏ một niềm tin
Khảo tra không nhụt lòng gang thép
Lừa mị đâu mềm dạ sắt đinh
Máu lệ dẫu chan hòa ngục thất
Tâm hồn vẫn rực lửa bình minh
Con đường tranh đấu con đường sống
Mãi mãi bên nhau vẹn nghĩa tình”
                                   (Giữ dạ sắt đinh)
Dù trải qua bao nhiêu đòn roi, bao nhiêu năm tháng tù đày khổ cực trong ngục tù của đế quốc, những người chiến sĩ đó vẫn giữ vững khí tiết, không những không khuất phục mà còn biến nhà tù của đế quốc thành nơi thử thách tinh thần đấu tranh cách mạng, những trái tim như ngọc sáng ngời ấy đã chấp nhận hy sinh bản thân mình để đánh đổi nền hòa bình, độc lập cho dân tộc.
Nếu chỉ dừng ở đây thì nhà lao Tân Hiệp cũng giống như bao nhà lao khác trên đất nước Việt Nam, nơi những người con trung kiên của Tổ Quốc bị giam cầm, đày ải gian khổ nhưng vẫn kiên cường chiến đấu. Nhưng những chiến sĩ ở nhà lao Tân Hiệp đã đánh dấu vào lịch sử giải phóng dân tộc một mốc son, làm nên lịch sử bằng một sự kiện nổi dậy phá khám có quy mô lớn nhất trong lịch sử cách mạng của dân tộc ta, họ đã tự cứu mình, trở về với Đảng, với cách mạng, với nhân dân để tiếp tục chiến đấu. Đúng như hai câu thơ mà đồng chí Huỳnh Văn Tri đã từng cảnh báo với kẻ thù:
“...Địa ngục này có ngày ta giẫm nát
Tìm về mùa xuân riêng của lòng ta...”
tratan.jpg
Mô hình tra tấn ờ nhà lao Tân Hiệp - Ảnh: Thiên Di, nguồn: vanhien.vn
Lịch sử đã trôi qua gần 60 năm, nhưng niềm tự hào xen lẫn nỗi đau mất mát chưa nguôi ngoai của những cựu tù chính trị khi xưa khi nhắc về sự kiện ngày 02/12/1956. Hình ảnh của những người đã ngả xuống tại nhà lao và trong cuộc nổi dậy vẫn còn đậm sâu trong trí nhớ của đồng đội. Buổi chiều lịch sử ngày 02/12/1956 đã đưa bốn trăm sáu mươi hai chiến sĩ cộng sản trung kiên trở về với Đảng, đưa cách mạng miền Nam sang một trang mới, chuẩn bị cho phong trào đấu tranh khởi nghĩa vũ trang tiến lên Đồng Khởi. Cuộc khởi nghĩa đã đưa được một lực lượng cán bộ chủ chốt về với Đảng như đồng chí Nguyễn Trọng Tâm - Bí thư Đảng ủy nhà lao Tân Hiệp, người lãnh đạo cuộc phá khám (đồng chí được phong Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân năm 1995). Ánh sáng của cuộc nổi dậy, của lý tưởng cộng sản, của tinh thần đấu tranh bất khuất của các chiến sĩ cộng sản không chỉ là nguồn động viên, cổ vũ tinh thần và tiếp thêm sức mạnh cho nhân dân ta trong công cuộc giải phóng dân tộc mà còn đưa những người bên kia chiến tuyến trở về với Đảng như đại úy Phan Lạc Tuyên. Hình ảnh nhà thơ Dương Tử Giang cùng cây đàn ghi ta gục ngã cạnh bờ suối, lời nhắn nhủ trước khi trút hơi thở cuối cùng của đồng chí Phan Văn Rô như vẫn còn đây, sống mãi cùng đất nước:
“Một thưở ra đi vì nghĩa lớn
Ngàn năm trẻ mãi với quê hương”
Khép lại một trang sử hào hùng của dân tộc, đất nước ta đang chuyển mình viết tiếp một trang sử mới tươi đẹp hơn, giàu mạnh hơn. Trên mọi miền của Tổ Quốc, hình ảnh con người Đồng Nai anh dũng trong chiến đấu, hiền hòa, năng động trong xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc vẫn luôn tỏa sáng và di tích nhà lao Tân Hiệp vẫn luôn là nơi nuôi dưỡng tình yêu nước nồng nàn của nhân dân Đồng Nai:
“Phất phới cờ bay giữa núi rừng
Từng đoàn trai trẻ tuổi đôi mươi
Dựng xây xứ sở ngày thêm đẹp
Hào khí Đồng Nai rực đất trời”
 
 
LÊ HƯƠNG

 

 
CÁC TIN KHÁC
LIÊN HIỆP CÁC TỔ CHỨC HỮU NGHỊ TỈNH ĐỒNG NAI
Địa chỉ: Số 129, Hà Huy Giáp, phường Quyết Thắng, thành phố Biên Hoà, tỉnh Đồng Nai
Điện thoại: (02513)843.909
Fax: (02513)846.066
Email: dufo.dn@gmail.com
Phát triển bởi TTCNTT-TT Đồng Nai