Chào mừng Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng - Chào mừng Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Đồng Nai lần thứ X (nhiệm kỳ 2015 - 2020)
Thư viện hình
Liên kết website
Tin tức sự kiện
Bước đường bình thường hóa quan hệ Việt - Mỹ
Cập nhật 29/07/2020 08:18 Xem với cỡ chữ

Đại hội VII của Đảng năm 1991 đã xác định Việt Nam cần đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ đối ngoại của đất nước theo phương châm: “Việt Nam muốn là bạn của tất cả các nước trong cộng đồng quốc tế, phấn đấu vì hòa bình, độc lập và phát triển”.

14ddddd.jpg

Chủ tịch nước Trần Đức Lương và Tổng thống Mỹ Bill Clinton duyệt đội danh dự Quân đội Nhân dân Việt Nam trong chuyến thăm lịch sử tới Việt Nam của Tổng thống Mỹ năm 2000

Ảnh: Reuters


Trong đường lối đối ngoại đa phương hóa ấy, Việt Nam mong muốn đặt quan hệ ngoại giao bình thường với phía Hoa Kỳ vì tương lai của người dân hai nước. Vấn đề bình thường hóa quan hệ với Việt Nam đã dẫn đến những chia rẽ và bất đồng sâu sắc trong lòng nước Mỹ. Đã nổ ra những cuộc tranh cãi với các xu hướng ủng hộ và phản đối. Trong diễn văn nhậm chức tổng thống Hoa Kỳ tháng 1-1989, Tổng thống G.Bush (cha) đã kêu gọi người Mỹ hãy xóa bỏ tình trạng chia rẽ về cuộc chiến tranh Việt Nam. Ngày 28-7-1989, ông tuyên bố mong đợi bình thường hóa quan hệ với Việt Nam một khi đạt được một giải pháp toàn diện ở Campuchia và giải quyết vấn đề POW/MIA (vấn đề tù binh và người Mỹ mất tích trong chiến tranh).

Tháng 10-1990, Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch thăm Hoa Kỳ đã gây được tiếng vang và sự chú ý của dư luận hai nước. Kể từ đó, tiến trình bình thường hóa quan hệ giữa hai nước ngày càng tiến triển. Ngày 25-4-1991, Mỹ viện trợ cho Việt Nam 1 triệu USD để lắp chân tay giả cho các thương binh và người bị nạn mất tay chân trong chiến tranh. Ngày 8-7-1991, Hoa Kỳ mở rộng văn phòng đại diện ở Hà Nội để giải quyết vấn đề MIA cùng phía Việt Nam. Ngày 23-10-1991, Hiệp định Paris về hòa bình ở Campuchia được ký kết. Trong dịp này, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Nguyễn Cơ Thạch đã gặp gỡ Ngoại trưởng Hoa Kỳ James Baker để thảo luận về các biện pháp tiếp theo thúc đẩy tiến trình bình thường hóa quan hệ giữa hai nước…

Thắng lợi trong cuộc bầu cử tổng thống năm 1992, B. Clinton - ứng cử viên của Đảng Dân chủ Mỹ - chính thức nhận chức tổng thống và cầm quyền ở nước Mỹ trong 2 nhiệm kỳ cho đến hết thế kỷ XX. Clinton là người phản đối chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam, thậm chí ông đã trốn nghĩa vụ quân sự. Trong diễn văn nhậm chức với tuyên bố: “Để thay đổi nước Mỹ, chúng ta cần phải cả gan và dám làm những gì mà các thế hệ trước chưa làm”, thái độ này đã phần nào được thể hiện trong việc tiếp tục quá trình bình thường hóa quan hệ với Việt Nam. Ngay trong lòng nước Mỹ khi ấy, giới kinh doanh Hoa Kỳ cũng đã bày tỏ quan ngại nếu chính quyền Clinton không nhanh chóng bình thường hóa quan hệ với Việt Nam, giới kinh doanh Mỹ sẽ mất nhiều cơ hội và tụt hậu so với các đối thủ cạnh tranh khác tại Việt Nam. Rất nhiều các hoạt động, nhất là hoạt động thương mại sôi động đã diễn ra sau đó.

Ngày 27-1-1994, với đa số phiếu 62/38, Thượng viện Hoa Kỳ đã ủng hộ đề nghị của Tổng thống Clinton về việc bãi bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận đối với Việt Nam. Ngày 3-2-1994, Tổng thống Clinton tuyên bố chính thức bãi bỏ lệnh cấm vận thương mại đối với Việt Nam và đồng ý mở cơ quan liên lạc giữa hai nước. Ngày 10-8-1994, Quốc hội Hoa Kỳ thông qua Nghị quyết bãi bỏ lệnh cấm vận trực tiếp cho Việt Nam. Ngày 1-2-1995, Việt Nam chính thức khai trương cơ quan liên lạc tại Hoa Kỳ. Ngày 6-2-1995, Hoa Kỳ chính thức khai trương cơ quan liên lạc tại Hà Nội.

Ngày 11-7-1995, Tổng thống Hoa Kỳ chính thức tuyên bố về việc Mỹ chính thức bình thường hóa quan hệ với Việt Nam với câu mở đầu: “Hôm nay tôi loan báo việc bình thường hóa các quan hệ ngoại giao với Việt Nam”. Đáp lại tuyên bố này, ngày 12-7-1995, tại cuộc họp báo ở Hà Nội, Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam Lê Mai đã đọc bản Tuyên bố quan trọng của Thủ tướng Võ Văn Kiệt hoan nghênh quyết định của phía Hoa Kỳ bình thường hóa quan hệ với Việt Nam. Tuyên bố khẳng định đó là “một quyết định quan trọng, phản ánh nguyện vọng của đông đảo các tầng lớp nhân dân Mỹ muốn khép lại quá khứ chiến tranh, xây dựng mối quan hệ bình thường, hữu nghị và hợp tác với Việt Nam…”.

Tháng 11-2000, Tổng thống Mỹ Bill Clinton thăm Hà Nội, mở đầu cho một chương mới tốt đẹp trong quan hệ giữa hai nước Việt Nam - Hoa Kỳ. Tại bữa tiệc khoản đãi quốc khách ở Phủ Chủ tịch, Tổng thống Clinton đã lẩy hai câu Kiều: “Sen tàn cúc lại nở hoa/Sầu dài ngày ngắn, đông đà sang xuân”. Trước khi Tổng thống Clinton sang Việt Nam, những người có trách nhiệm của Nhà Trắng đã dự liệu các tình huống đối phó vì nghĩ rằng với những gì quân đội Mỹ gây ra ở miền Nam Việt Nam chắc chắn họ sẽ phải đối mặt với sự phản ứng của dân chúng. Điều ngược lại hoàn toàn đã xảy ra, người Việt đón Tổng thống Bill Clinton với tất cả sự thân thiện và hiếu khách của mình.

Tháng 7-2013, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang sang thăm chính thức Hoa Kỳ theo lời mời của Tổng thống Obama. Trong chuyến thăm này, hai nhà lãnh đạo đã nhất trí nâng cấp quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ lên đối tác toàn diện. Đặc biệt, trong tuyên bố chung, hai bên cam kết tôn trọng thể chế chính trị của nhau. Đây chính là một cam kết chìa khóa để mở rộng quan hệ tốt đẹp giữa hai nước. Chính cam kết này đã đưa tới chuyến thăm lịch sử Hoa Kỳ của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng tháng 7-2015.

Kể từ khi bình thường hóa quan hệ ngoại giao, cả hai bên đã có nhiều hoạt động tích cực giúp đỡ nhau khắc phục hậu quả chiến tranh, hàn gắn những vết thương chiến tranh đặc biệt là các chương trình tìm kiếm hài cốt lĩnh Mỹ ở Việt Nam, khắc phụ hậu quả bom mìn, chất độc da cam/dioxin. Sau xử lý ô nhiễm Dioxin thành công tại Đà Nẵng, năm 2019, Mỹ và Việt Nam đã chính thức thức khởi động dự án xử lý ô nhiễm dioxin tại khu vực sân bay Biên Hòa, nơi từng là căn cứ lớn nhất của Mỹ trong chiến tranh và nay là điểm nóng dioxin lớn nhất còn lại tại Việt Nam. Thượng nghị sĩ Mỹ Patrick Leahy, người có thâm niên nhất tại Thượng viện Mỹ từ năm 1974 là người bấm nút khởi động dự án với phát biểu: “44 năm sau, tại Mỹ cũng như tại Việt Nam, chúng ta vẫn đang đấu tranh với sự chia rẽ gây ra bởi chiến tranh. Nhưng từ năm này qua năm khác, chúng ta đã cùng nhau nỗ lực để vượt qua di sản của cuộc chiến”. Từ ngày 7-7-2015 đến ngày 11-7-2015 diễn ra chuyến thăm Hoa Kỳ của Tổng Bí thư  Nguyễn Phú Trọng theo lời mời của Chính phủ Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama nhân dịp kỷ niệm 20 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam – Hoa Kỳ và 40 năm chấm dứt chiến tranh Việt Nam. Đây là chuyến công du chính thức đầu tiên tới Washington của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam tới Hoa Kỳ. Sở dĩ đây là chuyến thăm đặc biệt bởi lần đầu tiên nước Mỹ đón một tổng bí thư của một đảng cộng sản với nghi thức cao nhất giành cho nguyên thủ quốc gia. Các tổng bí thư đảng cộng sản khác mà phía Mỹ đón với nghi thức này là vì họ đảm nhiệm cương vị người đứng đầu nhà nước. Trong chuyến thăm này, Phó Tổng thống Joe Biden đã đọc hai câu thơ của đại thi hào Nguyễn Du khi nâng ly chúc mừng quan hệ Việt - Mỹ cùng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: “Trời còn để có hôm nay/ Tan sương đầu ngõ vén mây giữa trời” (Thank heaven we are here today. To see the sun through parting fog and clouds). Ngày 23/5/2016 Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ Barack Obama tuyên bố chính thức dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm bán vũ khí sát thương với Việt Nam trong cuộc Hội đàm với Chủ tịch nước Việt Nam Trần Đại Quang mở ra mối quan hệ tốt đẹp và ấm dần lên giữa hai nước. Từ ngày 29 - 31/5/2017, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm chính thức Mỹ theo lời mời của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Trong các ngày từ 11 đến 12/11/2017, khi mới nhậm chức Tổng thống đầu nhiệm kỳ, ngài Donald Trump, Tổng thống Hoa Kỳ đã thăm chính thức Việt Nam. Đặc biệt, ngài Donald Trump đã trở lại thăm không chính thức Việt Nam để dự Hội nghị Thưởng đỉnh Mỹ - Triều lần thứ 2 được tổ chức tại Hà Nội v.v…

Cùng với mối quan hệ ngoại giao ngày càng tiến triển tốt đẹp, phía Hoa Kỳ cũng có nhiều viện trợ về kinh tế và chuyển tiếp công nghệ cho Việt Nam như viện trợ hàng tỷ USD để thực hiện chương trình nghiên cứu khả thi phát triển nhà máy điện gió Bạc có công suất 300MW. Trong khuôn khổ của chương trình hỗ trợ của Chính phủ Hoa Kỳ cho Việt Nam với thời gian kéo dài 15 năm, Cơ quan Phát triển Quốc tế của Hoa Kỳ (USAID) sẽ triển khai 75 dự án về các lĩnh vực như hạ tầng giao thông, giáo dục, y tế và đặc biệt là năng lượng sạch.

Còn nhớ, tháng 5-2016, phát biểu trong chuyến thăm Việt Nam tại Trung tâm Hội nghị quốc gia, Tổng thống Obama đã chốt lại bằng câu Kiều nổi tiếng: “Rằng trăm năm cũng từ đây/ Của tin gọi một chút này làm ghi”. Hi vọng rằng quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ sẽ bước vào một kỷ nguyên hứa hẹn nhiều tốt đẹp.

 VTK


CÁC TIN KHÁC
LIÊN HIỆP CÁC TỔ CHỨC HỮU NGHỊ TỈNH ĐỒNG NAI
Địa chỉ: Số 129, Hà Huy Giáp, phường Quyết Thắng, thành phố Biên Hoà, tỉnh Đồng Nai
Điện thoại: (02513)843.909
Fax: (02513)846.066
Email: dufo.dn@gmail.com
Phát triển bởi TTCNTT-TT Đồng Nai