Chào mừng Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng - Chào mừng Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Đồng Nai lần thứ X (nhiệm kỳ 2015 - 2020)
Thư viện hình
Liên kết website
Nhìn ra thế giới
Độc đáo lễ hội tiễn mùa đông ở Nga
Cập nhật 31/01/2018 14:44 Xem với cỡ chữ

Lễ hội Maslenitsa là lễ hội truyền thống của người Nga nhằm tiễn biệt mùa đông lạnh lẽo và chào đón mùa xuân tràn đầy sức sống quay về. Đây là lễ hội có truyền thống lâu đời nhất ở Nga với nhiều nét độc đáo lý thú; đến nay, đã trở thành ngày hội của toàn dân Nga, là kỳ lễ vui vẻ nhất trong nă​m và là biểu tượng của sự hòa hợp và hòa giải của người Nga. Năm tới, lễ hội sẽ bắt đầu từ ngày 12 đến 18-02-2018.

Nước Nga nổi tiếng là một trong những xứ sở lạnh nhất thế giới với mùa đông kéo dài đến gần nửa năm, từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau, có khi xuống tới âm 60 độ C ở vùng phía Bắc cực và âm 40 độ C ở các vùng khác, khiến cho mọi sinh hoạt và lao động của người dân trở nên khó khăn hơn. Có lẽ chính sự khắc nghiệt của mùa đông Nga đã làm nên một mùa xuân đầy ấn tượng ở xứ sở bạch dương này. Nhà văn Nga A.P. Chekhov đã viết trong tác phẩm “Mùa xuân” rằng nếu bạn từng trải qua cảm xúc của một người ốm mới qua cơn bạo bệnh, mới thoát khỏi những linh cảm u ám, để rồi bỗng nhiên một ngày bạn mỉm cười thư thái mà chẳng rõ nguyên do từ đâu, thì mùa của thiên nhiên – đông sang xuân, cũng trải qua trạng thái giống như thế. Thật vậy, nếu bạn tới nước Nga và có cơ hội một lần thả bộ dưới mưa tuyết trong tiết trời âm u lạnh giá, rồi sau đó bất chợt được đắm mình trong những tia nắng ấm thức tỉnh chồi non từ những cành cây khẳng khưu sau những ngày ngủ đông dài đằng đẵng, được cảm nhận sức sống trỗi dậy từ đất, bạn sẽ nhận thấy mùa xuân nước Nga kỳ diệu biết chừng nào.

Chính vì sự khắc nghiệt của mùa đông và sự kỳ diệu của mùa xuân trên đất Nga, mà người dân nơi đây, hơn ai hết trên trái đất này, đặc biệt mong chờ mùa xuân về. Từ thời xa xưa, những người nông dân Nga luôn chịu ảnh hưởng của mùa đông khắc nghiệt với tuyết rơi phủ kín mặt đất, ruộng đồng, khiến cho cây cối không nảy mầm được, nếu kéo dài mãi dễ sinh nạn đói. Do đó, với mong muốn mùa đông mau qua và mùa xuân mau đến, họ đã bắt đầu truyền thống tổ chức Lễ hội tiễn mùa đông (hay Lễ hội Maslenitsa) hàng năm. Tên gọi Maslenitsa có gốc nghĩa là “bơ”, do Lễ này được tổ chức vào tuần cuối cùng trước khi bước vào Mùa chay lớn (Великий пост) trong Chính thống giáo Nga, vào thời gian này mọi người được phép ăn các món từ sữa, cá, cũng như sử dụng bơ và các loại dầu ăn. Thời điểm tổ chức Lễ hội Maslenitsa không được cố định vì nó phụ thuộc thời điểm bắt đầu của Mùa chay lớn. Theo truyền thống, Lễ hội được tổ chức trong một tuần, bắt đầu từ thứ hai và kết thúc vào chủ nhật. Khoảng thời gian thường là vào cuối tháng 2 hoặc đầu tháng 3. Năm tới, lễ hội sẽ bắt đầu từ ngày 12 đến 18-02-2018.

a1 (Copy).jpg
Lễ hội Maslenitsa truyền thống tại Nga (Ảnh: Internet)

Tuần lễ Maslenitsa được chia thành hai phần: Nửa đầu là tiểu lễ Maslenitsa kéo dài từ thứ hai đến thứ tư, nửa sau là đại lễ Maslenitsa kéo dài từ thứ năm cho tới chủ nhật. Mỗi ngày lễ trong tuần lễ Maslenitsa đều có chủ đề riêng.

Thứ hai - “Gặp gỡ”: Vào ngày này, các cô con dâu sẽ về nhà bố mẹ. Buổi chiều, ông bà thông gia sẽ gặp nhau, hai bên hẹn ngày gặp và dành thời gian cùng đi chơi với họ hàng. Dân chúng đón lễ Maslenitsa bắt đầu bằng chuyến thăm người thân. Cũng trong ngày này, những ngọn đồi tu‎yết, những cây đu, những điểm vui chơi được dựng lên và quan trọng nhất là dựng một hình nộm nữ thần mùa đông Maslenitsa lớn từ rơm rạ, quần áo và các vật dụng cũ rồi rước đi quanh vùng trên xe trượt tuyết.

a2 (Copy).jpg

Người dân cùng dựng hình nộm Maslenitsa và rước đi quanh vùng (Ảnh: Internet)

Nhà nhà cùng bắt đầu nướng bánh blin (một loại bánh giống như bánh xèo ở ta). “Bánh blin màu đỏ và nóng giống như mặt trời rực lửa – đó là những hồi ức về lễ vật dâng lên những thần linh hùng mạnh. Bánh blin chính là biểu tượng của Mặt trời, của những ngày tươi đẹp, của những mùa màng no đủ, những đám cưới sung túc và những đứa trẻ lớn lên khỏe mạnh”– nhà văn nổi tiếng của Nga Alekxandr Ivanovich Kuprin đã viết như vậy về những chiếc bánh blin. Bánh blin đi theo người Nga từ khi sinh ra (người Nga cho sản phụ ăn bánh blin để sinh nở mẹ tròn con vuông) cho đến tận lúc từ biệt thế giới (trong lễ tang của người Nga cũng luôn luôn có bánh blin). Từ thời xa xưa, những người Sla-vơ cổ đã coi bánh blin là một món ăn nghi lễ. Nhưng trước hết, bánh blin là món ăn không thể thiếu được trong nghi lễ tiễn đưa mùa đông của người Nga như câu tục ngữ “Không có bánh blin thì không còn là Maslenitsa”.

a3 (Copy).jpeg

Bánh blin (Ảnh: Internet)

Thứ ba - “Vui chơi”: Mọi người cùng nhau chơi những trò chơi truyền thống, trượt băng, đi xe trượt tuyết sanki do ngựa hoặc chó kéo chạy trên cánh đồng tuyết trắng bao la. Cũng có nơi, các chàng trai cùng đắp lên những thành lũy cao bằng tuyết. Một nét phong tục thú vị khác trong ngày này, đó là dịp các chàng trai, cô gái trong độ tuổi hẹn hò cùng gặp gỡ, xem mặt. Trên thực tế, các hoạt động trong Lễ Maslenitsa đều nhằm hướng đến một mục đích là làm sao để sau Mùa chay sẽ có đám cưới. Vào ngày này, nam nữ thanh niên rủ nhau đi lên đồi trượt tuyết, ăn bánh blin từ sáng sớm, cùng nhau trò chuyện, vui chơi để rồi sau khi kết thúc Mùa chay thì cùng làm đám cưới.

Thứ tư - “Ăn uống”: Trong ngày này, chàng rể sẽ đến nhà mẹ vợ ăn bánh blin do chính tay mẹ vợ làm. Đây là dịp mẹ vợ thể hiện thiện cảm của mình đối với con rể. Ở nhiều địa phương, vào buổi tối những người phụ nữ cùng đi thành đoàn xung quanh làng, hát những bài hát ca ngợi những bà mẹ vợ và tự biên diễn những vở kịch vui về họ.

Thứ năm - “Chơi bời”: Là ngày bắt đầu đại lễ Maslenitsa. Nếu trong ba ngày tiểu lễ, những công việc thường nhật vẫn có thể được làm thì kể từ ngày này đều được tạm dừng. Chỉ còn vui chơi và lễ hội. Tất cả người dân cùng hòa vào các trò chơi tập thể. Những người đàn ông thì chơi đấm bốc, đua ngựa, công phá thành lũy tuyết, đấu vật, một số khác thì leo núi và trượt ván tuyết. Hoạt động chính trong ngày này chính là trò chơi ném tuyết; mọi người cùng nắm những nắm tuyết và ném vào nhau một cách vui vẻ với ý nghĩa rũ bỏ mọi ưu tư phiền muộn không may của năm trước và xóa bỏ mọi mâu thuẫn giữa mọi người.

a4 (Copy).jpg

Tất cả người dân cùng hòa vào các trò chơi tập thể

(Ảnh: Internet)

a5 (Copy).jpg

Du học sinh Việt tại Nga tham gia các trò chơi trong Lễ hội (Ảnh: T.H)

Thứ sáu - "Bữa tiệc của mẹ vợ": Trong ngày này, đến phiên các chàng rể mời mẹ vợ tới nhà nếm bánh blin do chính tay con gái làm. Theo tục lệ cổ, con rể nhất thiết phải thân chinh mời mẹ vợ từ chiều hôm trước, và sau đó phái các bạn bè ăn mặc diện đến rước nhạc mẫu tận nhà. Các chàng rể có thể chuẩn bị bữa tiệc trưa dành riêng cho mẹ vợ, hoặc một bữa tiệc tối không quá cầu kỳ dành cho cả gia đình. Tuy nhiên, có điều mà các chàng rể phải đặc biệt chú ý đó là trong suốt thời gian thiết đãi mẹ vợ không được lau sạch mồ hôi hoặc lấm bẩn trên mặt mình để sau bữa tiệc các nhạc mẫu sẽ dành những lời khen tụng hết mực.

Thứ bảy - “Chị em chồng tụ họp”: Cô con dâu sẽ mời các chị em gái bên chồng đến nhà dự tiệc. Tùy xem chị em chồng đã có gia đình hay chưa mà cô con dâu có thể mời thêm các bạn gái đã có hoặc chưa có gia đình của mình cùng đến tham dự. Vào ngày này, nàng dâu còn chuẩn bị quà tặng cho các chị em bên chồng để thể hiện tình cảm và gắn kết hơn.

Chủ nhật - “Tiễn mùa đông”: Đây chính là tâm điểm của tuần lễ. Theo phong tục cổ truyền, trong ngày này tất cả mọi người cùng gặp gỡ, chúc nhau những lời tốt đẹp, xóa bỏ mọi lỗi lầm, bực dọc cho nhau để khởi đầu mối quan hệ trong sự hòa đồng thân ái. Kết thúc lễ hội là nghi thức đốt hình nộm Maslenitsa nhằm xua đi cái lạnh của mùa đông, đón mùa xuân ấm áp quay về. Khắp mọi nơi trên toàn nước Nga, ở những quảng trường, khu dân cư, khoảng rừng rộng hay cả trong các trường học,… bạn đều có thể gặp cảnh tất cả mọi người nắm tay nhau thành vòng tròn nhảy múa ca hát dưới tiếng nhạc accordeon đặc trưng Nga quyến rũ, chơi những trò chơi dân gian quanh hình nộm đang bốc lửa. Họ mừng vui tiễn tượng trưng mùa đông, hân hoan chào đón mùa xuân tươi đẹp, chuẩn bị khí thế bước vào một mùa gieo trồng mới. Đây là tục lệ lâu đời và vẫn được duy trì đến ngày nay như là một phần thiết yếu không thể thiếu trong bất kỳ hoạt động ăn mừng Maslenitsa.

a6 (Copy).jpg
a7 (Copy).jpg


Kết thúc lễ hội là nghi thức đốt hình nộm Maslenitsa nhằm xua đi cái lạnh của mùa đông, đón mùa xuân ấm áp quay về (Ảnh: Internet)

Cũng giống như lễ hội đón Tết cổ truyền của Việt Nam, lễ hội Maslenitsa ở Nga dù trải qua nhiều thế kỷ với nhiều thăng trầm và biến đổi để phù hợp với cuộc sống và công việc hiện đại, nhưng cái hồn của ngày lễ vẫn không hề thay đổi, góp phần hình thành nên đặc trưng của nền văn hóa Nga.

Mặc dù sau lễ hội Maslenitsa, thời tiết vẫn thường dưới 0 độ, tuyết vẫn còn rơi, nhưng cảm giác mùa xuân đã đến gần hơn bao giờ hết. Chỉ sau vài cơn mưa xuân, thiên nhiên trên đất nước này như bừng tỉnh sau giấc ngủ đông dài. Đầu tiên, màu xanh chỉ xuất hiện lấm tấm trên một số cành cây, rồi tấm thảm xanh ấy dần được mở rộng với những mầm non lớn nhanh như thổi, để sau đó lại được tô điểm thêm bởi sắc màu của các khóm hoa tuylip, hoa siren, bồ công anh, những cây anh đào, cây lê, cây táo trĩu quả ven đường, rực rỡ khắp các công viên và quảng trường lớn.

Hoàng Hương​

CÁC TIN KHÁC
LIÊN HIỆP CÁC TỔ CHỨC HỮU NGHỊ TỈNH ĐỒNG NAI
Địa chỉ: Số 129, Hà Huy Giáp, phường Quyết Thắng, thành phố Biên Hoà, tỉnh Đồng Nai
Điện thoại: (0613)843.909
Fax: (0613)846.066
Email: dufo.dn@gmail.com
Phát triển bởi TTCNTT-TT Đồng Nai